Lezerspost

Inburgering: toevoeging (Reactie)

Esther van Nie - Frederiksoord

Het artikel ‘Hoe Samer Nederlands leert’ in het vorige nummer is goed onderbouwd, maar als NT2-docent met jarenlange ervaring wil ik er toch aan toevoegen dat Samer geen ‘gemiddelde’ asielzoeker is. Hij is hoogopgeleid, spreekt Engels en heeft een sterke motivatie Nederlands te leren.

In mijn praktijk kom ik ook een hoop andere mensen tegen, want groepen inburgeraars zijn nooit homogeen – niet qua niveau, niet qua cultuur of taal. Zo denk ik aan mijn achttienjarige Afghaanse cursiste die nooit een school van binnen heeft gezien en die moeilijk lesstof opneemt. Ik ben blij dat zij na drie maanden nu de eerste vier letters van de leergang kan verklanken. Niet iedereen is gemotiveerd om Nederlands te leren. Sommige mensen zijn bijvoorbeeld niet van plan om te gaan werken, bijvoorbeeld omdat ze thuisblijven bij de kinderen, of ze zeggen: “In het bedrijf van mijn neef spreken we Arabisch.”

De kwaliteit van taalscholen en docenten varieert bovendien sterk. Malversaties komen nog steeds voor; de keuringsdienst heeft capaciteitsgebrek.

Als lezers een idee willen krijgen van de diversiteit van inburgeraars, zou ik zeggen: bezoek de burendag van een COA-locatie. En word taalmaatje! Dat kan vaak in de bibliotheek of bij een taalschool.

Engels: beamer (Reactie)

Andrea Nelissen-de Pont - Maastricht

Wat een leuke en ook leerzame pagina’s over ‘Engels dat geen Engels is’, in het recentste nummer (Onze Taal 6, 2025) . Over het woord beamer hebben wij nog een mooi verhaal: een jaar of twintig geleden werd mijn man uitgenodigd om een lezing te komen geven in de VS. Op de vraag of hij nog iets nodig had, schreef mijn man terug dat hij hoopte dat ze beschikking hadden over een ‘beamer’. Het bleef even stil voordat het antwoord kwam: ‘Wij hebben niet de gewoonte om onze sprekers een BMW te geven.’

Een beamer kan dus ook nog iets anders betekenen, leerden we toen. Overigens begaf de ‘projector’ het al bij het vertonen van de eerste foto en het werd zo een onvergetelijke lezing.

Engels: occasion (Reactie)

Benjamin Uyttebroeck - Sint-Truiden

Ik heb met veel plezier het artikel ‘Engels dat geen Engels is’ gelezen (Onze Taal 6, 2025), en ben van plan er enkele voorbeelden uit te gebruiken in mijn les (ik ben leraar Engels). Het verbaasde me wel om occasion te zien: dat komt oorspronkelijk uit het Frans, waar je ook voiture d’occasion kunt zeggen. Occasion is in deze betekenis (en met Engelse uitspraak) overigens niet gebruikelijk in België, maar occasie wordt in de gesproken taal wel gebruikt met dezelfde betekenis.

Gewoon volksmoord voor genocide (Gesignaleerd)

Anton van Hooff - Nijmegen

In verband met de ‘gebeurtenissen’ in Gaza heeft het begrip genocide nieuwe actualiteit gekregen. Of de term de feiten dekt, laat ik terzijde, maar ik voel me onbehaaglijk bij het woord. Waarom moet de massamoord op een volk een ‘wetenschappelijk’ Grieks-Latijns woord krijgen? Ik wil het beest bij een duidelijke, dus Nederlandse naam noemen.

Het Nederlandse synoniem volkerenmoord roept echter de associatie met het uitroeien van meerdere volkeren op, terwijl genocide één natie betreft. Dat komt door het meervoud volkeren. In 1871 werd in berichtgeving over de Frans- Duitse Oorlog drie keer volkerenmoord gebruikt, voor de slachtpartij onder twee volkeren.

De Algemene Nederlandse Spraakkunst geeft nog veertien andere van zulke meervouden, onder meer van kind. Kinderbed wekt geen misverstand en ook bij kindermoord wordt niet aan een meervoud gedacht. Volgens dit model is volkermoord dus correct, maar dat woord is volgens Delpher (een gigantische verzameling gedigitaliseerde kranten) slechts tien keer gebruikt.

Dan is er volksmoord. Dat is 318 keer in kranten voorgekomen, bijvoorbeeld voor de uitroeiing van Balten door de Sovjet-Russen. En ook toen Israël in 1966 verjaring van de misdaad genocide afschafte, spraken kranten van volksmoord. Ben ik een te fijngevoelige filoloog als ik dat het rake woord vind?

Inburgering: in het hart (Reactie)

Ida Spee - Goirle

Altijd lees ik met genoegen jullie blad. Nummer 6 (2025) echter raakte me in het hart: het verhaal van Samer. Zo inzichtelijk, eerlijk en dapper. Complimenten.

Kettingzaagplaatje (Reactie)

Johan Heddema - Tolbert

Naast geschreven taal vervult ook beeldtaal een duidelijke functie. Bij het opnieuw doorbladeren van Onze Taal nummer 5 (2025) viel mijn oog op de afbeelding van de kettingzaag in ‘Lezerspost’, bij een ingezonden brief over een kettingzaagexamen. Met zo’n exemplaar behaalt niemand ooit het diploma: de zaagtanden staan in de verkeerde richting. De ketting zaagt altijd rechtsom en van je af, anders vliegt het zaagsel je om de oren en zie je niks meer.

Wat of dat (Reactie)

Hans Hamburger - Utrecht

In de vorige aflevering van het ‘Taalloket’ ging het over het verschil tussen wat en dat. Dat verschil is mij het best bijgebleven door twee voorbeeldzinnen van Kees van Kooten:

• Mijn kinderen keken naar een pornofilmpje, wat ik niet goed vond.
• Mijn kinderen keken naar een pornofilmpje, dat ik niet goed vond.

Schizofreen (Reactie)

Mia Vloothuis - Oldenzaal

In nummer ­5 van Onze Taal (2025) lees ik over het gebruik van aanduidingen van psychische stoornissen als depressief in een steeds bredere betekenis. Een aanvulling daarop: het te pas en te onpas gebruiken van het woord schizofreen. Mensen bedoelen dan iets als ‘tegenstrijdig’ of ‘dubbelzinnig’. Ik vind het woord ongepast en stigmatiserend als het gebruikt wordt in allerlei situaties die niks met de ziekte schizofrenie (een ernstig invaliderende hersenziekte) te maken hebben.

Lost in translation (Rectificatie)

Van het gedicht ‘Fröhlichkeit’ van George Heym, de Duitse vertaalopgave voor Nederland Vertaalt, is in het vorige nummer (Onze Taal 6, 2025) helaas een verkeerde versie terechtgekomen. Het gedicht is op Nederlandvertaalt.nl vervangen door de juiste versie. Ingestuurde vertalingen van de incorrecte versie worden wel gewoon meegenomen in de beoordeling.